Ағылшын тілі ресми тіл болып саналатын елдер

Ағылшын тілі — әлемдегі ең кең таралған тілдердің бірі. Көп елде ол негізгі немесе ресми тіл ретінде қолданылады, сондықтан халықаралық қарым-қатынас пен бизнестің ажырамас бөлігіне айналған. Ағылшын тілі нақты қай елдерде ресми мәртебеге ие екенін қарастырайық.

Ағылшын тілі қай елдерде ресми

АҚШ. Мұнда ағылшын тілі жай ғана ресми тіл емес, іс жүзінде ұлттық тіл: ол мемлекеттік мекемелерден бастап білім беру мен БАҚ-қа дейін барлық жерде қолданылады. Қызық дерек: АҚШ-та ағылшын тілін жалғыз ресми тіл деп жариялайтын федералдық заң жоқ. Бірақ штаттардың көбі өз заңдары мен конституцияларында оны ресми немесе басым тіл ретінде бекіткен.

Ұлыбритания. Тілдің отаны: ағылшын тілі осында пайда болып, ғасырлар бойы дамыды. Ел беделді оқу орындарымен танымал және бүкіл әлемнен студенттерді тартады.

Сингапур. Ағылшын тілі малай, қытай және тамил тілдерімен қатар ресми мәртебеге ие. Бұл көптілді орта қалыптастырып, бизнес пен туризмге көмектеседі. Мұнда ағылшын тілін білу — көптеген жұмыс орнындағы басты талап.

Үндістан. Елде 22-ден астам ресми тіл бар, ал ағылшын тілі олардың арасында дәнекер рөлін атқарады: ол мемлекеттік жұмыста, білім беруде және іскерлік қатынастарда қолданылады.

Малайзия. Ағылшын тілі малай тілімен қатар ресми тіл деп танылған, бұл туризмнің дамуына және шетелдік инвестиция тартуға септігін тигізеді.

Мальта. Мальта тілімен қатар екі ресми тілдің бірі. Соның арқасында Мальта ағылшын тілін шет тілі ретінде үйренуге болатын танымал орынға айналды — мұнда тіл мектептері көп.

Канада. Екі тілді ел: ағылшын және француз тілдері ресми. Онтарио мен Британ Колумбиясы сияқты ағылшынтілді провинцияларда ағылшын тілі өмірдің барлық саласында қолданылады.

Австралия. Ағылшын тілінің австралиялық нұсқасының өз ерекшеліктері бар, бірақ жалпы алғанда ол британдық нұсқаға жақын.

Жаңа Зеландия. Ағылшын тілі — ресми тіл, оның жаңазеландиялық нұсқасының оңай танылатын өзіндік ерекшеліктері бар.

Ирландия. Екі ресми тіл бар — ирланд (гэль) тілі және ағылшын тілі. Күнделікті өмірде халықтың басым бөлігі ағылшын тілін пайдаланады.

Оңтүстік Африка Республикасы. Ағылшын тілі — 11 ресми тілдің бірі, іскерлік және мемлекеттік салада кең қолданылады.

Ағылшын тілі сондай-ақ Кенияда, Нигерияда, Филиппинде және басқа да бірқатар елде ресми мәртебеге ие.

Мәдени және экономикалық ықпалы

Ағылшын тілінің мәдени ықпалы бұқаралық мәдениет — кино, музыка, әдебиет арқылы айқын байқалады. Ұлыбритания мен АҚШ өз киносымен танымал, бұл ағылшынтілді мәдениетті бүкіл әлемге таратады.

Экономикалық жағы тілдің мәртебесімен тікелей байланысты: ағылшын тілі ресми саналатын елдер шетелдік инвесторлар мен халықаралық компаниялар үшін тартымды. Халықаралық мәмілелер мен келісімшарттардың көбі ағылшын тілінде жасалады, сондықтан бұл тілді меңгеру кәсіпкерлерге бәсекелестік артықшылық береді.

Тілді білу шетелде оқығысы немесе жұмыс істегісі келетіндерге де жол ашады: бүкіл әлемнен студенттер британдық және американдық университеттерді таңдайды, ал шетелдік жұмыс берушілер ағылшын тілін жиі міндетті шарт ретінде талап етеді.

Мұның кері жағы да бар. Ағылшынтілді мәдениеттің үстемдігі ұлттық тілдер мен дәстүрлердің сақталуына қауіп төндіруі мүмкін — жаһандық қатынас құралы мен өз мәдениеті арасындағы тепе-теңдікті әр ел өзі іздеуге мәжбүр.

Артықшылықтары мен қиындықтары

Білім. Ағылшынтілді елдердің университеттері академиялық беделімен танымал және бағдарламалардың кең таңдауын ұсынады.

Жұмыс. Халықаралық деңгейде жұмыс істейтін, негізгі қарым-қатынас тілі — ағылшын тілі болатын компаниялар көп. Бұл жұмысқа орналасу мен өсу мүмкіндіктерін кеңейтеді.

Туризм. Бай тарих пен мәдениет, оған қоса ағылшынша сөйлесу мүмкіндігі миллиондаған туристі тартады, көпшілігі үшін сапар тілдік практикаға да айналады.

Акценттер мен диалектілер. Басты қиындық: әр елдің өз лингвистикалық болмысы бар, әдеттенбеген құлаққа жергілікті тұрғындардың сөзін түсіну кейде қиын болады.

Мәдениетті сақтау. Жаһандану жағдайында кейбір елдер өз бірегейлігін жоғалтып, тілі мен мәдениеті жағынан біркелкі болып кетуден қауіптенеді.

Елдер бойынша ағылшын тілін меңгеру деңгейі

Тілдің ресми мәртебесі мен оны нақты меңгеру деңгейі — бір нәрсе емес.

2011 жылдан бері өткізіліп келе жатқан жыл сайынғы халықаралық EF English Proficiency Index зерттеуінің деректері бойынша ағылшын тілін ең жоғары деңгейде меңгерген елдер — Сингапур, Швеция және Норвегия. Бұл елдер білім беруге белсенді инвестиция салады және тіл оқытудың тиімді жүйелеріне ие.

Керісінше мысалдар да бар: Ресей мен Қытайда ағылшын тілі мектептер мен жоғары оқу орындарында міндетті, бірақ халықтың көпшілігі оны еркін сөйлесуге жететін деңгейде меңгермеген.

Айырмашылық бір елдің ішінде де болады — өңірлер немесе әлеуметтік топтар арасында. Мысалы, Ұлыбританияда Лондон мен елдің басқа бөліктері арасында деңгей айтарлықтай ерекшеленеді.

Қорытынды қарапайым: ағылшын тілін меңгеру деңгейі экономикаға да, қоғамға да әсер етеді. Ол инвестиция тартуға, туризм мен халықаралық алмасуды дамытуға көмектеседі, елдің бәсекеге қабілеттілігін арттырады. Сондықтан көптеген мемлекет тілдік білім беруді дамытуды басым бағыт етіп отыр.